09/08/2021
Parizo promesas renovigon en la Olimpiaj Ludoj de 2024
29/06/2021
UEFA Eŭro 2020 | Ĉiuj matĉoj de la kvaronfinalo
02/jul/21 | vendredo
Svislando-Hispanio / En Sankt-Peterburgo, Rusio
Belgio-Italio / En Munkeno, Germanio
03/jul/21 | sabato
Ĉeĥio-Danlando / En Bakuo, Azerbajĝano
Ukrainio-Anglio / En Romo, Italio
Plie |
https://eo.wikipedia.org/wiki/E%C5%ADropa_Futbal-%C4%88ampionado_2021
24/06/2021
UEFA Eŭro 2020 | Ĉiuj ludoj de la okonfinalo
26a de junio, sabato
Kimrio - Danlando (Amsterdamo)
Italio - Aŭstrio (Londono)
27a de junio, dimanĉo
Nederlando - Ĉeĥio (Budapeŝto)
Belgio - Portugalio (Sevilo)
28a de junio, lundo
Kroatio - Hispanio (Kopenhago)
Francio - Svislando (Bukareŝto)
29a de junio, mardo
Anglio - Germanio (Londono)
Svedio - Ukrainio (Glasgovo)
Plie |
https://eo.wikipedia.org/wiki/E%C5%ADropa_Futbal-%C4%88ampionado_2021
https://gajahaveno1.blogspot.com/2021/03/50-futbalaj-terminoj-portugalaesperanto.html
15/04/2021
Bobby Fischer: la ŝakludisto kiu interrompis la hegemonion de Sovetunio en la ludo
La ŝakludo, aperinta en Hindio (kun elefanteto anstataŭanta la episkopon), alvenis al Rusio en la 9a jc pere de Siberio. Ĝi ekfuroris ĉe la rusa aristokratio. Imperiestrino Katarina la 2a eĉ ludis partion kun la sveda reĝo Gustavo la 2a en 1796. Simpla detalo: ili ludis per giganta tabulo sur kiu la pecoj estis reprezentataj de homoj. Lenin, dum sia ekzilo en Siberio, kutime ludis per poŝa korespondado. La soveta reĝimo popularigis la ludon pro ĝiaj logikaj kaj raciaj kvalitoj por ke tio servus kiel demonstracio de intelekta supereco super aliaj popoloj. En 1948 la ruso Miĥail Botvinnik venkis la 1an Mondan Ĉampionturniron de Ŝako, aranĝitan de FIDE-Internacia Ŝaka Federacio. Tiamaniere komenciĝis longa hegemonia periodo de sovetaj mondaj ŝaktitoloj kiu estis interrompita nur en 1972 kiam usona defianto Bobby Fischer, 28jara, venkis Boris Spasskij, mondan ĉampionon ekde 1969 el Rusio, en serio da partioj realigitaj en Rejkjaviko, Islando, en kiu la fina rezulto estis 12,5-8,5 favora al la usonano.
Robert James Fischer, konata kiel Bobby Fischer, naskiĝis en Ĉikago en 1943. Lia patrino estis svisino el judpola familio kiu fuĝis al Usono dum la Milito. Ŝi edukis lin tute sola samkiel lian plej aĝan fratinon. La patro estis germana fizikisto pri kiu li ekkonis ion nur kiam li estis 9jara. Kiam poste li loĝis en Novjorko, 19jarulo, li fariĝis la plej juna grandmajstro en la ŝako. Kiam li estis 21jara, li venkis samtempan ludadon kontraŭ 50 oponantojn kaj venkis 47! Por la rajto defii la mondan ĉampionon, en serio da partioj, li devis venki la Turniron de Kandidatoj, specon de mondpokalo de la ŝako, kun 8 ĝis16 ludistoj, kun kvaronfinaloj-, duonfinaloj kaj finalon.
"En 1992, Fischer kaj Spasskij ludis festan partion pri la finalo en 1992. La partio okazis en Jugoslavio - kiu tiuepoke troviĝis meze de milito kiu fine dispartigi la landon. Iu problemo: la ĉeesto de Fischer malobservus embargon de UN, kio estigus diplomatian problemon al Usono." (revuo Superinteressante). La monda ĉampiono en 1972 malobeis al la determinoj de sia lando por respekti la embargon, venkis la disputon, gajnis kelkajn milionojn da dolaroj kaj neniam plu revenis al Usono pro kaptordona letero. Li estis arestita en Japanio kaj post unu jaro luktanta kontraŭ la ekstradicio al lia patrio, li sukcesis diplomatian azilon en la propra Islando en kiu li monde famiĝis. Li forpasis en 2008 kiam li estis 64jara.
Referencoj:
BATTAGLIA, Rafael. O gambito do rei. Superinteressante, San- Paŭlo, feb. 2021.
BOBBY FISCHER. En: Wikipédia: a enciclopédia livre. Disponebla ĉe: https://pt.wikipedia.org/wiki/Bobby_Fischer. Aliro: 14 apr. 2021.
LISTA DOS CAMPEÕES MUNDIAIS DE XADREZ. En: Wikipédia: a enciclopédia livre. Disponebla ĉe: https://pt.wikipedia.org/wiki/Lista_dos_Campeonatos_Mundiais_de_Xadrez. Aliro: 14 apr. 2021.
Foto:
Ankaŭ pri ŝakludo:
https://gajahaveno1.blogspot.com/2021/01/du-retejoj-por-ludi-kaj-plibonigi-vian.html
03/03/2021
FUTBALO | La plej grandaj golaroj en la Historio
1 149-0 - AS Adema-SOE, en Antananarivo, Madagaskaro (2002). Kiel protesto kontraŭ la agado de la arbitraciisto, ĉiuj temis pri memgoloj!
2 36-0 - Arbroath-Bon Accord, en Skotlando (1885)
3 34-0 - Dundee Harp-Aberdeen Rovers, en Skotlando, samtage al tiu de la antaŭa matĉo.
4 31-1 - Aŭstralio-Usona Samoo, en Aŭstralio (2001)
5 30-0 - Tahitio-Kukinsuloj, en Tahitio (1971)
Referenco:
Lista: qual foi o jogo de futebol com maior goleada? Superinteressante, San- Paŭlo, n-ro 424, p. 60, feb. 2021. Oráculo.
02/02/2021
Ĉilio 1-0 USSR | La plej malĝoja golo en la historio de Ĉilio
La 11an de septembro, 1973. Militista puĉo en Ĉilio. En la sekvanta tago, kamionoj kaj busoj irigis al la Nacia Stadiono grandan nombron da arestitoj, ne nur ĉilianojn sed eksterlandanojn el ĉirkaŭ 40 naciecoj, akuzitajn de revolucio. Entute 7 mil homoj. Sekve vestejoj fariĝi ĉambroj por demandado aŭ ĉeloj tiel plenhomigitaj ke ne estis spaco por ke ĉiuj dormu samtempe.
SIMON, Roberto. O Brasil contra a democracia. Piauí, Rio de Janeiro, jan. 2021, p. 16.
26/01/2021
31/10/2020
FUTBALO | La lastaj tagoj de Messi en la Futbalklubo Barcelono
La erao de Messi kiel ludisto de la futbalklubo Barcelono tre verŝajne alvenantas al la fino. Lia kontrakto kun la kataluna klubo finiĝos je 30/jun/2021 kaj li jam esprimis publike sian deziron ne plu porti la tradician ĉemizon kun bluaj kaj ruĝaj strioj de la teamo.
En aŭgusto ĉijare li petis por foriri surbaze de persona kaj misa interpreto de sia kontrakto. Li kredis, ke li povus serĉi alian klubon ĉe la fino de la futbalsezono, sed tio tute ne efektiviĝis. La asertis, ke ĝi havas juran apogon por nei la peton. El nuligo de kontrakto rezultus je monpuno de 700 milionoj da eŭroj kaj pro tio Messi rezignis pri la ideo, inkluzive pro la fakto, ke jura proceso povus daŭri dum multaj monatoj.
La fakto estas tio, ke la ludisto, kiu alvenis al Barça ['barsa] kiam li estis 12jara, veninta el la argentina Newell's Old Boys, restas malkontenta pri la klubo kiu faris lin internacie konata. La klubo frontas krizon pri mastrumado kaj grandaj ekzemploj estas la elspezado de milionoj da euroj por kontraktoj de novaj ludistoj kiuj bedaŭrinde tute fiaskis kiel ludistoj de Barcelono samkiel la perdoj de Puyol, Xavi, Alves, Iniesta kaj antaŭnelonge tiu de Luis Suárez.
En 2021 eble ni vidos Lionel Messi ludanta en Manchester City aŭ en alia klubo.
Referenco:
PUNTI, Jordi. Adeus à espreita. Piauí, Rio-de-Ĵanejro, okt. 2020, p. 90.
09/06/2020
Porto Alegre | La fondo de Grêmio kaj Inter
Je la 15a de septembro, 1903, 31 junuloj kunvenis ĉe Praça XV, en Porto Alegre, por fondi futbalklubon kiun ili nomis Grêmio Foot-Ball Porto Alegrense. Je la 4a de aprilo, 1906, ĉe avenuo Redenção, n-ro 141 (nuntempe av. João Pessoa, n-ro 1025), nova klubo estis kreita: Sport Club Internacional. Ĉe Grêmio komence la apogantoj estis precipe germandevenuloj; ĉe Inter, la plejmulto de la kvardek membroj-fondintoj estis junuloj kiuj laboris en la loka komerco.
11/11/2019
River Plate-Flamengo: la granda finalo de la Liberigintoj de Ameriko
26/09/2019
Fondoj de Grêmio kaj Internacional
Je la 15a de septembro, 1903, 31 junuloj kunvenis ĉe Praça XV, en Porto Alegre, por fondi futbalklubon kiun ili nomis Grêmio Foot-Ball Porto Alegrense. Je la 4a de aprilo, 1909, ĉe avenuo Redenção, n-ro 141 (nuntempe av. João Pessoa, n-ro 1025), nova klubo estis kreita: Sport Club Internacional. Ĉe Grêmio komence la apogantoj estis precipe germandevenuloj; ĉe Inter, la plejmulto de la kvardek membroj-fondintoj estis junuloj kiuj laboris en la loka komerco.














